Een stap in het onbekende

Provinciaal Technisch Instituut Eeklo (in samenwerking met het Goese Lyceum)

We onthouden negentig procent van wat we zelf aan iemand uitleggen. Dit pedagogisch paradigma zet het PTI Eeklo heel doelgericht om in de praktijk. De vierdejaars Bouw van de school gaan op bezoek bij de leerlingen Drama van een school in Goes en krijgen er een theaterinitiatie. Aan het eind daarvan geven ze zelf een voorstelling.

Op hun beurt krijgen de leerlingen Drama initiatielessen decorbouw van het vierde BSO-Bouw. Daarnaast zakken vierdejaars Consumptief vanuit Goes naar Eeklo af om een muur te leren metselen. De Eeklose leerlingen ontwikkelen daarvoor een presentatie en lesmateriaal. Eenvoudige en efficiënte communicatie staat centraal in dit project, dat een schoolvoorbeeld is van taakgericht taalonderwijs.

School en omgeving
Aanleiding
Doelstelling
Doelgroep
Opzet
Uitvoering
Middelen
Resultaten
Conclusie
Transfermogelijkheden
Contactpersonen
Woordverklaring

Bekijk de reportage over dit project (grootte: 10 MB - vereist Windows Media Player).

School en omgeving

Het Provinciaal Technisch Instituut in Eeklo is een school voor technisch en beroepssecundair onderwijs (tso/bso), gelegen in een landelijke omgeving in Oost-Vlaanderen. De stad Eeklo (wat ‘eikenbos’ betekent) is meer dan 800 jaar oud en telt ruim 19 000 inwoners. Ze is de hoofdstad van het Meetjesland, een landelijk gebied tussen Gent en Brugge.

De school rekruteert leerlingen uit de brede omgeving. Die hebben de keuze uit verschillende studierichtingen binnen de sectoren metaal, hout en bouw, bv. Industriële Wetenschappen, Elektro-Mechanica, Hout- en Bouwtechnieken, Lassen ... Verdere specialisatie is mogelijk via zevendejaaropleidingen (bv. Regeltechnieken, Fotolassen, Renovatie bouw). Ook de Middenschool en het Centrum voor Volwassenenonderwijs zijn in het PTI gevestigd.

Dit project, waarbij wordt samengewerkt met een school over de grens, staat niet op zichzelf. Eerdere projecten werkten volgens hetzelfde principe, waarbij leerlingen van twee scholen met verschillende studierichtingen haast letterlijk een stap in het onbekende zetten en van elkaar leren. Zo was er in het schooljaar 2004-2005 een kook- en lasinitiatie, en dit schooljaar een dramatweedaagse, een metsel- en kookinitiatie en een decorbouwsessie. Op het programma voor de toekomst staat onder meer een internationale bouwwedstrijd.

Beschrijving van het project
Aanleiding

Jaarlijks ontmoeten de leerkrachten van het PTI Eeklo leerkrachten van een andere school. Op die manier maken zij kennis met de schoolcultuur en didactische werkvormen van hun collega’s. De overstap naar taakgericht onderwijs via een samenwerkingsproject met leerlingen is dan ook snel gemaakt.

Doelstelling

Het project streeft drie grote doelstellingen na:

de leerlingen ontwikkelen waardering en openheid voor elkaar, voor het vakgebied van andere leerlingen en voor onderlinge culturele verschillen;
de leerlingen bouwen expertise op in hun eigen vakgebied, waarin ze feitelijk als leerkracht gaan fungeren;
de leerlingen overbruggen taalbarrières en oefenen hun taalvaardigheid.

De school, ten slotte, wil structureel contactmomenten inbouwen tussen Vlaamse en Nederlandse jongeren.

Doelgroep

Leerlingen uit het beroepssecundair onderwijs (bso).

Opzet

De leerlingen zetten letterlijk – zoals de naam van het project doet vermoeden – een stap in het onbekende. Zij krijgen het bezoek van een vmbo-school in Goes en voeren twee opdrachten uit:

ze stellen hun school aan de Goese leerlingen (vierdejaars Consumptief horeca) voor via een PowerPointpresentatie die ze vooraf hebben gemaakt;
ze leren de Goese leerlingen een muur bouwen met een venster en een deur erin.
De Nederlandse leerlingen hebben geen enkele voorkennis van metselen, opvoegen en bouwen. Elke leerling uit Eeklo begeleidt een leerling uit Goes, geeft hem instructies, feedback enz.

Uitvoering

De leerlingen, vierdejaars Bouw (bso), leerden hun partnerschool in Goes kennen via een bezoek (dramaopdracht) eerder in het schooljaar. Nu is een klas vierdejaars Consumptief horeca (vmbo) op bezoek in Eeklo.

Fase 1: De leerlingen maken met het programma PowerPoint een presentatie van hun school. De leerkracht legt enkel uit wat de elementen van een goede presentatie zijn, de rest moesten de leerlingen zelf doen. Zij focussen daarbij op de grote lijnen van de schoolorganisatie en op de verschillen tussen hun school en die van Goes.
Fase 2: Elke leerling krijgt een leerling van Goes toegewezen, die hij instructies moet geven en begeleiden voor een opdracht: een muur metselen met venster en deur erin en de muur opvoegen. Dat moet hij doen in een eenvoudige taal en met korte demonstratiemomenten. Vooraf hebben de leerlingen korte opdrachten (met een inleiding) gekregen om een bouwplan te maken, om voorwerpen uit te leggen enz. Het welslagen van de opdracht staat of valt immers met efficiënte en duidelijke communicatie. De leerlingen uit Goes kennen van metselen en opvoegen zo goed als niets. Zij voeren de instructies uit en stellen eventueel vragen.
Fase 3: Enkele weken later komen de leerlingen Drama van Goes naar Eeklo. Dan bouwen zij mee een decor voor een voorstelling. De Vlaamse leerlingen geven de Nederlandse leerlingen instructies en helpen ze.

Middelen

Materiaal
Materiaal ontwikkeld door de leerlingen: PowerPointpresentatie, schema rondleiding en uitleg bij lastoestellen, bouwplan.

Tijd
Het project duurt twee dagen (totaal: 16 uur). De voorbereiding voor de presentatie en het lesmoment neemt acht uur in beslag.

Menskracht
Veertig leerlingen doen aan het project mee, begeleid door twee leerkrachten. Het is de bedoeling het project uit te breiden naar andere studierichtingen en eventueel andere scholen.

Financiën
De kosten zijn relatief laag. Enkel het vervoer moet worden bekostigd en dat wordt fundamenteel gedragen door de provincies Oost-Vlaanderen en Zeeland.

Resultaten

Algemeen
De relatie leraar-leerling verandert. Omdat de leerlingen het goed willen doen, vragen ze assistentie aan de leraar. Ook hij gaat zich medeverantwoordelijk voelen voor het welslagen van het project.

Voor de leerlingen

Alle leerlingen zijn bij het project betrokken, dus niet alleen de beste metselaars of de meest taalvaardige leerlingen.

De leerlingen van beide scholen zijn erg enthousiast over het geheel. De Nederlandse leerlingen zijn trots dat ze de muur zo goed hebben gebouwd en de Vlaamse leerlingen zijn trots dat hun ‘leerlingen’ het zo goed gedaan hebben.

Doordat de leerlingen niet weten bij wie ze precies zullen terechtkomen, kunnen zij niet vertrekken vanuit vooroordelen die belemmerend kunnen werken. Door het ‘doen’, het ‘maken’ van zaken ontstaat een heel grote openheid die grensoverschrijdend werkt.

De leerlingen ervaren hun talige taken (de school voorstellen, uitleg geven …) niet als schools. Ze beseffen dat ze taal nodig hebben om een goede indruk na te laten, om een goede muur neer te zetten ...

Allerlei vooroordelen worden weggenomen: vooroordelen van Nederlanders tegenover Vlamingen en omgekeerd, vooroordelen tegenover metselen (want dat bleek veel ingewikkelder te zijn dan verwacht), vooroordelen tegen leerkrachten.

Het zelfbeeld van de Vlaamse leerlingen is duidelijk heel positief geëvolueerd.

Voor de leerkrachten

Bij het hele project worden voortdurend andere leerkrachten dan mensen die Nederlands als vak geven, betrokken (lassen, metselen, drama, koken …). Zij ervaren de meerwaarde voor hun eigen vak (wat je kunt uitleggen, beheers je beter) en voor de taalvaardigheid van de leerlingen.

Ook de leerkrachten uit Goes en de adjunct-directeur vinden het geweldig. Zij gaan ervoor zorgen dat iets dergelijks ook zou gebeuren als Vlaamse leerlingen komen koken.

Zowel theorie- als praktijkleerkrachten werken samen om het project te realiseren.

De directie steunt het initiatief, ook al brengt het soms het normale schoolleven/de lessenrooster in het gedrang. Ook andere leerkrachten accepteren deze ‘buitenschoolse’ activiteit, omdat ze er de meerwaarde van inzien.

Conclusie

Een degelijk uitgewerkt project van gedreven leerkrachten, dat door de leerlingen met veel enthousiasme wordt onthaald. De resultaten zijn indrukwekkend in al hun eenvoud.

Transfermogelijkheden

Doordat het concept zo wonderlijk eenvoudig is, kan elke school het overnemen.

Contactpersonen

D. Vandecasteele, Henk Vlerick
Tel. 003 293 707 373
henk.vlerick@scarlet.be

Woordverklaring

Een verklarende woordenlijst van Nederlandse en Vlaamse onderwijs termen vind je in de onderwijstermenlijst op deze website

Tekst en eindredactie: Jan T'Sas

© Nederlandse Taalunie, 2000-2008 alle rechten voorbehouden
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties

taalunieversum